Türkiye'de okul servis araçlarında koltuk sensörü kullanımı zorunludur. Bu zorunluluk, Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı Karayolu Düzenleme Genel Müdürlüğü tarafından 31 Ocak 2018 tarihinde yayımlanan Genelge 2018/03 (KDGM) ile teknik detayları netleştirilmiştir.
Ulaştırma Bakanlığı Koltuk Sensör Genelgesi (PDF)
Genelge 2018/03 — KDGM, 31.01.2018 tarihli resmi belge tam metni
Genelgenin Dayanağı
Genelgenin yasal dayanağı, 25 Ekim 2017 tarih ve 30221 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Okul Servis Araçları Yönetmeliği'nin 4'üncü maddesi 1'inci fıkrasıdır:
- (i) bendi: "Okul servis araçlarında her öğrenci ve çocuk için üç nokta emniyet kemeri ve gerekli koruyucu tertibat bulundurulacaktır."
- (l) bendi: "Okul servis araçlarında Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığınca standartları belirlenen her koltukta oturmaya duyarlı sensörlü sistemler bulundurulacaktır."
Bu çerçevede, emniyet kemerleri ile koltuk sensörlü sistemlerin teknik gereklilikleri Genelge 2018/03 ile 9 madde halinde tanımlanmıştır.
Genelgenin 9 Maddelik Teknik Gereklilikleri
Madde 1 — Sensör Tipi ve Standart
Okul servis araçlarında sürücü sırasındaki koltuklar hariç her koltukta asgari BM/AEK Regülasyon 44'ün Ek-8 İlave 3'ünde tanımlanan özelliklere göre, koltuklarda oturan her bir çocuk veya öğrencinin ağırlığına, vücut ısısına veya hareketine duyarlı algılayıcı sensörlü sistemlerden en az birinin bulunması zorunludur.
Madde 2 — Sürücü Ekranı
Araçta bu sistemin bağlı bulunduğu, oturma düzeni, dolu/boş koltuklar ile iç ve dış kameralardan elde edilen görüntülerin aynı anda izlenebildiği; trafik güvenliğini tehlikeye düşürmeyecek ve sürücü tarafından basit bir şekilde yönetilebilecek ekran bulunmalıdır.
Madde 3 — Enerji Kaynağı
Koltuklarda oturan her bir çocuk veya öğrencinin algılanması için araçlara takılacak sistemin, enerjisini aracın kendi enerji kaynağından alması zorunludur.
Madde 4 — Fiziksel Dayanıklılık
Araç hareket halinde olsun veya olmasın, sistemin takıldığı yerden çıkmayacak, kaymayacak, sökülmeyecek şekilde imal edilmesi ve bağlantı elemanlarının çıkmayacak, kopmayacak, sökülmeyecek şekilde korunaklı olması gerekir.
Madde 5 — EMC Uyumluluk ve TSE Yetkili Montaj
Araçlara sonradan takılan tüm elektrikli ve elektronik cihazların, 72/245/AT Radyo Parazitleri yönetmeliği veya BM/AEK Regülasyonu 10 veya 2 Ekim 2016 tarih 29845 sayılı Resmi Gazete'deki Elektromanyetik Uyumluluk Yönetmeliği (2014/30/AB)'ne uygun olması ve montajı yapacak firmaların Türk Standartları Enstitüsü (TSE) tarafından yetkilendirilmiş olması şarttır.
Madde 6 — 0-36 Ay Çocuklar İçin İsofix
Kreş ve gündüz bakım evlerinden hizmet alan 0-36 ay yaş aralığındaki çocukların taşınması için ebeveynleri tarafından temin edilen, asgari 9 ilâ 36 kg arasında taşıma kapasiteli oto çocuk koltuğunun; emniyet kemeri ve/veya İsofix Çocuk Bağlama Sistemi ile bağlanması zorunludur.
Madde 7 — Kemer Koruyucu Aparat
Üç noktalı emniyet kemerlerinde çocukların zarar görmemesi için emniyet kemerine takılacak koruyucu aparatların araçlarda kullanılması gerekmektedir.
Madde 8 — Arıza Durumu
Her bir çocuk veya öğrencinin algılanması için kullanılacak sistemin/sistemlerin arızalanması halinde, arıza giderilene kadar aracın sefere çıkartılmaması zorunludur.
Madde 9 — Yolda Arıza
Madde 8'de belirtilen arıza araç seyir halindeyken gerçekleşirse, seferin tamamlanmasına müsaade edilir.
Not: Genelgenin tam metni ve dağıtım listesi için yukarıdaki PDF'i indirebilirsiniz. Resmi kaynak: Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı — Karayolu Düzenleme Genel Müdürlüğü.
Zorunlu Olan ve Olmayan
Zorunlu
- Koltuk sensörü (ağırlık, vücut ısısı veya hareket algılayan, BM/AEK R44 Ek-8 uyumlu)
- Sürücü ekranı (koltuk durumu + kamera görüntüleri)
- Araç enerjisinden beslenme
- Güvenli montaj (sökülemez, kaydırılamaz)
- TSE yetkilendirilmiş firma tarafından montaj
- EMC uyumluluğu
- Üç noktalı emniyet kemeri + koruyucu aparat
- 0-36 ay için İsofix oto koltuğu
- Arıza halinde araç servise alınır
Genelge Kapsamında Zorunlu Olmayan
- Emniyet kemerinin takılı olup olmadığını algılayan kemer sensörü zorunlu değildir; ancak ekstra güvenlik katmanı olarak ürün hattımızda sunulmaktadır.
Ozi Güvenlik Sistemleri Ürünleri ve Uyumluluk
Ürün hattımız Genelge 2018/03'ün tüm teknik gerekliliklerini karşılar:
- AI Yapay Zeka Koltuk Sensörü — kamera + AI tabanlı hareket algılama, sürücü ekranı entegre
- Kablolu Koltuk Sensörü — basınç/ağırlık sensörlü, kanıtlanmış teknoloji
- Modüllü Koltuk Sensörü — modüler tasarım, farklı araç tiplerine esnek uyum
- Emniyet Kemeri Algılama Sistemi — ekstra güvenlik için kemer takma durumu kontrolü
Tüm ürünlerimiz TSE uyumludur ve ISO 9001, ISO 14001, ECR 10, ECR 118 belgelerine sahiptir.
Aracınız Genelge 2018/03 uyumlu mu? Okul servis araçları için yerli üretim koltuk sensörü çözümlerimizle denetimlere hazır olun. Profesyonel montaj ekibimizle Türkiye genelinde hızlı kurulum.
Teklif Al →Sık Sorulan Sorular
Koltuk sensörü tüm okul servis araçlarında zorunlu mu?
Evet. Ulaştırma Bakanlığı Genelge 2018/03 ile sürücü koltuğu hariç tüm koltuklarda oturmaya duyarlı sensörlü sistem bulundurulması zorunludur.
Hangi tip sensör kullanılabilir?
BM/AEK R44 Ek-8 İlave 3'te tanımlanan özelliklere göre ağırlık, vücut ısısı veya hareket algılayan tiplerden en az birinin bulunması yeterlidir.
Montajı kim yapabilir?
Sadece TSE tarafından yetkilendirilmiş firmalar montaj yapabilir. EMC uyumluluğu ve resmi yetki şarttır.
Sistem arızalanırsa ne olur?
Araç arıza giderilene kadar sefere çıkamaz. Yoldayken arıza olursa mevcut seferi tamamlayabilir, ancak yeni sefere çıkamaz.
Emniyet kemeri algılama sistemi de zorunlu mu?
Hayır. Genelge üç noktalı emniyet kemerini ve koruyucu aparatları zorunlu kılar, ancak kemerin takılı olduğunu algılayan sensör zorunlu değildir. Biz bu özelliği ekstra güvenlik katmanı olarak sunuyoruz.